Czyli ot, taki sobie, prowadzony niesystematycznie, notatnik (kulturalny)
Thursday October 17th 2019

Panie z bojowego szlaku

Na rynku czytelniczym pojawiła się, wydana nakładem warszawskiej oficyny Zona Zero, książka Agnieszki Lewandowskiej-Kąkol Dziewczyny od Andersa. To interesująca, bogato ilustrowana zdjęciami praca dotycząca udziału kobiet w wojsku sformowanym na Wschodzie pod dowództwem legendarnego generała.

 Uczestnictwo kobiet w konfliktach zbrojnych sięga starożytności. Już w IV wieku p.n.e. niewiasty walczyły w wojsku ateńskim i spartańskim. W czasach nowożytnych żołnierki obsługiwały zrazu szpitale, ale od I wojny światowej służyły m.in. w armii brytyjskiej. Podczas II wojny światowej udział kobiet był powszechny w wojskach różnych krajów. Polek walczyło ok. stu tysięcy (najwięcej w AK). W Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, których dotyczy książka Lewandowskiej-Kąkol – ponad 7 tysięcy.

Dziewczyny od Andersa to książka wspomnieniowa, poświęcona wywodzącym się z Kresów i zesłanym w głąb ZSRR dzielnym paniom, które przeszły szlak bojowy razem z Armią Andersa. Były związane z Pomocniczą Służbą Kobiet i od tej nazwy pochodziło, stosowane przez kolegów żołnierzy, określenie „Pestki”. W odrębnych rozdziałach nakreślonych zostało 19 sylwetek: Elizy Ludwiki Kulikowskiej (najstarszej z nich, która – ukrywając swą płeć, służyła wcześniej jako sanitariusz w Legionach Piłsudskiego), Władysławy Piechowskiej, Beaty Radziejewskiej, Helenie Jabłońskiej, Alicji Dmuchowskiej, Haliny Wyrzykowskiej, Janiny Hobler, Eugenii Kulman-Szuberli, Danuty Lechny, Stefanii Firczykowej, Zofii Hertz, Marii Włodkowskiej, Wandy Czyniewskiej, Janiny Balińskiej, Karoli Uniechowskiej, Jadwigi Pieńkowskiej, Antoniny Klimaszewskiej-Markut, Zofii Giebułtowicz, Walerii Sawickiej. Ukazane zostały, i to wyraziście, losy tych kobiet także przed wcieleniem do 2 Korpusu, gdy ich udziałem stały się represje sowieckie, jak również po rozwiązaniu formacji, po wojnie, gdy osiedliły się w różnych krajach Zachodu. Jest w opowieściach miejsce na opis przyjaźni, miłości. A już same tytuły rozdziałów mową wiele, np. Cały czas żyję Polską…

Warto przytoczyć słowa córki gen. Władysława Andersa, Anny Marii Anders, która napisała w przedmowie: książka wypełnia kolejną lukę na mapie wspomnień tego niepowtarzalnego okresu, jakim była epopeja wojenna Armii Andersa i szlaku nadziei, którym kroczyła z głębi nieludzkiej ziemi, przez Persję, Bliski Wschód, Egipt i Włochy, ku Wolnej Polsce. Na całej tej trasie i w największych trudach wojennych towarzyszyły tej niezwykłej Armii niesamowite kobiety.. Wyrwane ze swego dotychczasowego życia przez ślepy los wojennej zawieruchy, musiały zmierzyć się z wyzwaniami, które nierzadko przerastały wytrzymałość zwykłego człowieka /…/ Walcząc z przeciwnościami losu odkrywały swe nowe powołanie.

Przypomnijmy, że Agnieszka Lewandowskia-Kąkol przez kilkanaście lat związana była jako dziennikarka z Polskim Radiem. Zajmowała się publicystyką muzyczną (współpracując m.in. z wydawanym w Łodzi „Poradnikiem Muzycznym”). Znana jest jako autorka takich książek, jak Niezłomna, Dziewczyny z konspiry, Na skraju piekła, Arystokracja – powojenne losy polskich rodów. Dziewczyny od Andersa napisała na podstawie bezpośrednich relacji niektórych bohaterek i opowieści rodzin, ponadto spisanych wspomnień zgromadzonych w Archiwum Wschodnim Ośrodka „Karta”, nagrań wspomnień przechowywanych w Archiwum Historii Mówionej Domu Spotkań z Historią, wykorzystała również opublikowane w różnych latach prace historyczne.

More from category

Pamięć o historii

Po raz kolejny zorganizowane zostały w Jeżowie uroczyste obchody rocznicowe związane z bitwą rozegraną nieopodal [Read More]

Łódź w piosence

W czerwcu sala koncertowa Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów przy ul. Żubardzkiej była miejscem [Read More]

Łódź jest moją miłością

Z Urszulą Kowalską – poetką, publicystką, animatorką kultury, rozmawia Janusz Janyst – Ma Pani opinię [Read More]

Pełnię posługę jako organistka

Rozmowa z Agnieszką Dobroń – organistką i klawesynistką JANUSZ JANYST: – Czy funkcję organistki, którą [Read More]

Interesting Sites

    Archives