Czyli ot, taki sobie, prowadzony niesystematycznie, notatnik (kulturalny)
Sunday September 23rd 2018

Studenckiej kultury czar…

Każdy tęskni za swoją młodością – o ileż piękniejszy wydawał się wtedy świat. W moim przypadku ta tęsknota zawiera pewną treść szczegółową. Brak mi m.in. dawnej kultury studenckiej, która, mimo ustrojowych ograniczeń, była bogatsza od dzisiejszej.

Kultura studencka za czasów komuny miała pewne zabarwienie opozycyjne. Jeśli nie w sensie czysto politycznym, choć i tak bywało, to pod względem wykraczania poza artystyczne ograniczenia i stereotypy narzucane oficjalnie. W ruchu teatralnym, literackim, muzycznym, plastycznym, szukało się wtedy namiastki wolności.

Dziś takiej kultury praktycznie nie ma (bo rzekomo wolność „jest wszystkim dana”). Młodzi, studiujący Polacy, na skutek masowości kształcenia na tzw. poziomie wyższym, wymusili obniżenie wymagań merytorycznych (niechęć do czytania książek! – znam to z własnej praktyki dydaktycznej). Zaś ich życie kulturalne zdaje się niczym nie różnić od tego, co charakteryzuje zwykłych konsumentów popkulturowej papki.

Te myśli przyszły mi go głowy, gdy wpadła mi w ręce, wydana nie tak dawno przez Łódzki Dom Kultury, książka Zdzisława Kłapcińskiego zatytułowana Cytryna, a poświęcona nieistniejącemu już Studenckiemu Teatrowi Satyry Akademii Medycznej w Łodzi. Warto wtrącić, że autor to teatrolog, twórca teatralnych scenariuszy, animator kultury, dziennikarz (publikował m.in. w „Tyglu Kultury”, „Kalejdoskopie”, „Aspekcie Polskim”). Sygnalizowaną tu przeze mnie, książkę podzielił na dwie części. Z pierwszej, W cieniu dokumentów, można się wiele dowiedzieć o historii zespołu – jednej z najważniejszych i najlepszych scen studenckich w kraju. Jej działalność rozpoczęła się w połowie lat 50-tych i trwała trzy dekady. Pierwsza premiera z 1955 roku nosiła notabene tytuł Narodziny witaminy i to z niej właśnie wywodzi się nazwa teatru. „Cytryna”, mimo, że z natury kwaśna, publiczności smakowała. Była doceniana na szerszym forum, rozsławiała, podobnie jak „Pstrąg”, nasze miasto. Kłapciński, z bystrością i krytycyzmem konesera, ale i życzliwością szczerego miłośnika teatru, omawia dziesiątki kolejnych premier, przedstawia aktorów, autorów tekstów (nie brak w wydawnictwie słów piosenek), pisze o pracy reżyserów – jednym z najważniejszych był Jan Kwapisz – przypomina wyjazdy artystyczne, w tym zagraniczne, także zdobyte nagrody, przytacza głosy prasy. Urozmaiceniem lektury jest oglądanie obszernego, dokładnie opisanego, materiału zdjęciowego.

W drugiej części książki, W świetle wspomnień, pomieszczone zostały listy osób związanych z „Cytryną”, wspomnienia, a przede wszystkim przeprowadzone przez autora wywiady z „cytryniarzami”. Rozmów jest 19 – wśród interlokutorów znaleźli się m.in. ludzie już wtedy, albo dopiero potem, pracujący również dla teatru profesjonalnego: Andrzej Herder, Andrzej Maria Marczewski, Waldemar Wilhelm.

Świetnie się tę bogatą w treść pracę, solidnie udokumentowaną, ale też napisaną lekkim piórem zawodowca, czyta. To pozycja nader ważna dla „łódzkiej Melpomeny”. Ocala od zapomnienia sprawy ulotne, a godne utrwalenia. Mówi coś istotnego o czasach minionych, daje świadectwo artystycznych pasji, prezentuje nieprzemijające w sumie wartości, pretendujące do rangi niezależnych od okresu historycznego kulturotwórczych wzorców, będące zarazem dobrą receptą na życie.

More from category

Sekretne sfery egzystencji

Łódzkie wydawnictwo Piktor opublikowało zbiór opowiadań Bogumiły Kempińskiej-Mirosławskiej pt. Chimera, [Read More]

Fraszki niebłahe

Łódzkie Wydawnictwo Biblioteka opublikowało w bieżącym roku tomik fraszek Witolda Smętkiewicza zatytułowany [Read More]

Niezwyczajne życie patrioty

W Wydawnictwie LTW ukazała się beletryzowana biografia podpułkownika Bolesława Ziemiańskiego, bohaterskiego [Read More]

Film jako baza edukacyjna

Status kulturowego odbiorcy uzyskuje się poprzez trud i pracę, prowadzące do erudycji w sferze tekstualnej i [Read More]

Koncerty ku czci

W Łodzi odbyło się ostatnio kilka koncertów patriotycznych, dedykowanych ważnym postaciom historycznym. Brali w [Read More]

Interesting Sites

    Archives