Czyli ot, taki sobie, prowadzony niesystematycznie, notatnik (kulturalny)
Saturday October 20th 2018

Anatomia recitalu

Współczesne wymagania stawiane pracownikom uczelni artystycznych sprawiają , że coraz częściej znakomici, w pełni aktywni w swoich dziedzinach artyści stają się zarazem naukowcami, autorami rozpraw teoretycznych. Jakby na przekór sentencji Pitagorasa, który twierdził, że nie można podążać jednocześnie różnymi drogami.

Przykładem może być działalność prof. dr. hab. Ziemowita Wojtczaka, barytona prowadzącego klasę śpiewu na Wydziale Wokalno-Aktorskim Akademii Muzycznej im. Bacewiczów, długoletniego solisty łódzkiego Teatru Muzycznego (na tej scenie kreował wiele pierwszoplanowych ról w operetkach i musicalach), znanego również z prezentacji koncertowych poświęconych kameralistyce wokalnej a także muzyce oratoryjnej (nie tak dawno brał udział w filharmonicznej realizacji War Requiem Brittena). Wojtczak uczestniczy często w sesjach naukowych, pisze artykuły do akademickich wydawnictw a recenzje do miesięcznika „Muzyka 21”.

Ważnym jego dokonaniem jest książka pt. Wieczory z liryką wokalną opublikowana ostatnio przez macierzystą uczelnię. Poświęcona została konstrukcji koncertu pieśniarskiego jako globalnej formy muzycznej, w której istotną rolę dramaturgiczną – zarówno z punktu widzenia wykonawcy, jak i odbiorcy – odgrywa budowanie wzajemnych relacji pomiędzy poszczególnymi elementami występu. Autor traktuje recital pieśniarski jako formę wypowiedzi autorskiej i w związku z tym przeciwstawia go koncertowi atematycznemu, będącemu jedynie okazją do popisu wokalnego i nie odznaczającemu się wewnętrzną spójnością (takie występy wciąż nie są rzadkością). Dobrze przemyślany pod względem doboru i sposobu uszeregowania wszystkich kompozycji recital wokalny ma cechy wspólne z formą teatru rapsodycznego – z tym, że zamiast niedramatycznych gatunków literackich tworzywem jest tu pieśń artystyczna. Wojtczak omawia strukturę rozmaitych recitali: monograficznego, tematycznego, okolicznościowego. Poza logicznym rozplanowaniem całości występu bierze pod uwagę takie współczynniki, jak wokalne predyspozycje solisty do wykonywania określonych utworów, współdziałanie z akompaniatorem, rodzaj audytorium, konferansjerka. Zwraca uwagę na sposób „otwarcia” przez śpiewaka występu, operowanie w trakcie prezentacji kontrastami (np. dynamicznymi, agogicznymi), uczula na świadome wyznaczanie punktów kulminacyjnych i optymalne zakończenie koncertu. Analizuje konkretne koncepcje recitali nawiązując do przykładów z życia muzycznego, w tym rejestracji fonograficznych dokonanych przez polskich i zagranicznych śpiewaków. Uwzględnia w tym wypadku także własne dokonania artystyczne, a mianowicie dwa zrealizowane wraz z pianistką Aleksandrą Nawe z łódzkiej AM „wieczory z liryką wokalną” – jeden poświęcony muzyce polskiej, drugi rosyjskiej. W pierwszym, zawierającym pieśni Moniuszki, Niewiadomskiego i Bauera, motywy narodowe łączą się z wątkami społecznymi i religijnymi. W drugim, obejmującym m.in. utwory Glinki, Musorgskiego, Czajkowskiego, Rachmaninowa, Szostakowicza, założenie polega na wyeksponowaniu przede wszystkim specyficznego, rosyjskiego kolorytu muzyki. I tu trzeba podkreślić, że wraz z książką wydany został album płytowy zawierający dwa krążki stanowiące studyjny zapis tychże wieczorów. Jest więc okazja, by – odwołując się już do własnych wrażeń słuchowych – ocenić dramaturgię owych narodowych w swym charakterze programów z punktu widzenia adekwatności ich dźwiękowego kształtu do, stanowiącej punkt wyjścia, koncepcji.

Zawarte w książce przemyślenia Wojtczaka są interesujące i mają walor oryginalności – temat ów prawie nie był do tej pory poruszany (o konstrukcji recitalu pieśniarskiego pisał chyba tylko trochę Bronisław Romaniszyn). Książkę powinni przeczytać śpiewacy, ale ma ona szansę zaciekawić wszystkich muzyków, jak również melomanów. Po wspomnianą płytę także warto sięgnąć, gdyż – niezależnie od zasygnalizowanych aspektów – jej atuty to po prostu pięknie brzmiący głos barytonowy oraz pełne wyrazu interpretacje śpiewaka i współdziałającej z nim pianistki.

Previous Topic:

More from category

Sekretne sfery egzystencji

Łódzkie wydawnictwo Piktor opublikowało zbiór opowiadań Bogumiły Kempińskiej-Mirosławskiej pt. Chimera, [Read More]

Fraszki niebłahe

Łódzkie Wydawnictwo Biblioteka opublikowało w bieżącym roku tomik fraszek Witolda Smętkiewicza zatytułowany [Read More]

Niezwyczajne życie patrioty

W Wydawnictwie LTW ukazała się beletryzowana biografia podpułkownika Bolesława Ziemiańskiego, bohaterskiego [Read More]

Film jako baza edukacyjna

Status kulturowego odbiorcy uzyskuje się poprzez trud i pracę, prowadzące do erudycji w sferze tekstualnej i [Read More]

Koncerty ku czci

W Łodzi odbyło się ostatnio kilka koncertów patriotycznych, dedykowanych ważnym postaciom historycznym. Brali w [Read More]

Interesting Sites

    Archives